Երբ երեխադ ստիպում է քեզ գոռալ: Հանգստանալու 10 քայլ:


Սեփական էմոցիաները կանոնավորելը դաստիարակման ամենաբարդ մասն է: Այսպիսով ինչ կպատահի եթե երեխադ անում է այնպիսի բան, որն ստիպում է քեզ գոռալ: Դու ունես երկու տարբերակ.

  • Գոռալ և հետո զղջալ
  • Զսպել գոռալը ինքդ քեզ հանգստացնելով:

Այլ կերպ ասած, դու կարող ես սրել իրավիճակը կամ դու կարող ես հանդարտվել՝ կարգավորելով ամեն ինչ: Անշուշտ, դու ունես ավելի շատ տարբերակներ, եթե դու ընտրես դրական գործողություն /վարվելաձև/ նախքան կփորձես գոռալ: Չնայած որոշ ծնողներ այնքան շատ են փորձում համբերատար լինել, որ կորցնում են վերահսկողությունը իրերի հանդեպ և հետո անսպասելի բռնկվում են: Բանալին սահմաններ գծելու մեջ է, նախքան զայրանալը:

Այն պահը, երբ դու սկսում ես բարկանալ, ազդանշան է, որ պետք է մի բան անել:

Չգոռալ: Ժամանակն է ընտրելու ճիշտ ճանապարհ, որպեսզի հաշվի առնես բոլորի կարիքները, այդ ձևով դու կկանխես քեզ նյարդյնացող վարքագիծը: Բայց ինչ, որ չնայած քո լավագույն ջանքերին, մի բան է պատահում, որ դրդում է քեզ հասնել եզրին /հունից դուրս գալ/:

 

1. Անհրաժեշտության դեպքում երեխային տեղափոխիր անվտանգ տեղ: Եվ իհարկե, նաև նրանց, ովքեր լացում են կամ վնասված են: Բայց մի գոռա  այն երեխայի վրա, ում վրա ցանկանում  ես գոռալ: Միևնույնն է հետո զղջալու ես ասածիդ համար: Կծիր լեզուդ: Պարզապես կենտրոնացիր, որպեսզի համոզվես արդյոք բոլորն են անվտանգ:

2. Սա արտակարգ դրություն չի: Դու ջղայնացած ես և  զգում ես գործելու հրատապ անհրաժեշտություն, հավանաբար ծեծել երեխային: Պարզապես կրկնիր: ՍԱ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ՉԻ:

3. Խոսիր  մտովի ինքդ քեզ հետ, ինչքան հնարավոր է հանդարտ տոնով:  “Ես պետք է հանդարտվեմ: Ես կվերադառնամ մի րոպեից՛՛ և հեռու շարժվիր քո երեխայից: Եթե քո երեխան հարձակվել է մյուսի վրա, ապա վերցրու մյուս երեխային քեզ հետ: Գուցե դու զարմանում ես, թե ինչպես քո երեխան կսովորի չանել այդպիսի բաներ, եթե դու հանդարտ մնաս: Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ երբ մենք անհանգստանում ենք /նյարդայնանում/ մեր երեխաները ավելի շատ են անհանգստանում /նյարդայնանում/ և նրանց ուղեղի ընկալելու /սովորելու/ գործառույթը փակվում է: Երեխաները ավելի լավ են սովորում երբ  նվազում է նրանց անհանգստությունը՝ հաջորդելով խնդրի լուծման քննարկումներով, հենց նրանք հանդարտվեն: Օրինակ, երբ մենք գործում ենք կարծես թե սարսափելի իրավիճակ է, մեր երեխաները ավելի են իրենց կորցնում:

4. Արա այն, ինչ կհանգստացնի քեզ և կնվազեցնի զայրույթդ: Խորը շնչիր ամենաքիչը տաս անգամ: Թուլացրու փորը: Հանիր լարվածությունը մատերը թափահարելու միջոցով: Ջուր շաղ տուր դեմքիդ: Նայիր հայելու մեջ և հանգստացրու ինքդ քեզ: ,,Ես լավ ծնող եմ: Լավ կլինի: Ինչ էլ պատահի, ես կարող եմ կարգավորել դա՛՛:

5. Փոխիր մտքերդ, որպեսզի կարողանաս փոխել զգացմունքներդ: Եթե դու մտածում ես, որ քո երեխան լկստված լակոտ է, ով կմեծանա կդառնա մարդասպան, դու չես կարողանա հանդարտվել: Ճշմարտությունը այն է, որ քո երեխան փոքրիկ մարդուկ է, ով պայքարում է ներսում՝ և քեզ ցույց տալիս դա իր վարվելաձևով: Հիշեցրու ինքդ քեզ երեք բան որ սիրում ես նրա մեջ։ Ասա ինքդ քեզ “Նա գործում է երեխայի նման, քանզի նա ԵՐԵԽԱ է”:

ԻՄ ԵՐԵԽԱՆ ԻՄ ՍԻՐՈ ԿԱՐԻՔՆ ԱՎԵԼԻ ՇԱՏ ՈՒՆԻ ԱՅՆ ԺԱՄԱՆԱԿ, ԵՐԲ ԱՄԵՆԱՔԻՉՆ Է “ԱՐԺԱՆԻ” ԴՐԱՆ:

6. Հենց հանդարտվես հետ գնա երեխայիդ մոտ և դիր ինչ-որ սահման, այնքան կարեկցանքով ինչքան կարող ես: Քո դերը նրան օրինակ ցույց տալն է։  Հուսանք, որ դու բավականաչափ հանդարտ և բարի ես հիմա, որպեսզի օգնես քո երեխային արտահայտել այդ զգացմունքները / էմոցիաները/, որ ստիպել են նրան պոռթկալ։ Այսպես դու կարող ես օգնել նրան: Բայց եթե դու դեռ նյարդայնացած ես, պարզապես ասա. Ես դեռ զայրացած եմ պատահածի համար: Գիտեմ դու /երեխան/ նույնպես նյարդայնացած ես, բայց միևնույն է ես չեմ կարող քեզ թույլ տալ այդպես վարվել։  Մենք կխոսենք այդ մասին որոշ ժամանակ հետո, հենց երկուսս էլ ավելի հանգիստ կլինենք: Սպասելու թերությունն այն է, որ դու անմիջապես չես օգնի նրան իր էմոցիաներում, երբ նա խառնված է դրանցում, և դրանք դեռ շարունակում են կառավարել նրա /երեխայի/ վարքը: Բայց մյուս կողմից, եթե դու դեռ բարկացած ես, դու չես կարող բարի գտնվել երեխայիդ հետ, ինչ էլ որ ասես ավելի կվատացնես իրավիճակը: Այնպես որ, սպասիր  այնքան  մինչև կկարողանաս խոսել առանց հարձակման:

7. Երբ բոլորը հանդարտ են, խոսիր երեխայի հետ պատահածի մասին: Քո առաջին նպատակն է, ի հայտ բերել էմոցիաները, որոնք հանգեցնում են նման վարքի, այսպիսով դու կարող ես օգնել երեխային մշակել դրանք և կառավարել դրանք: Այդ ձևով դրանք ավելի վատ վարքի պատճառ չեն դառնա ապագայում:

Կարեկցանքը քո երեխայի զգացմունքների հանդեպ այս ամենի բանալին է:

Հիշիր, գործողությունները հնարավոր է սահմանապակել, բայց բոլոր զգացմունքնեը թույլատրելի են /անսահմանապակ/: -Դու հարվածում ես քո եղբորը, պետք է որ, շատ բարկացած լինեյիր… դու զայրանում ես եղբորդ վրա… շատ, բարդ է ինձ կիսել, ես գիտեմ…  երբեմն ցանկանում ես, որ եղբայր չունենայիր…յուրաքանչյուրն էլ այդպեսէ ուզում երբեմն…  դու գիտես, որ ես երբեք չեմ կարող սիրել մեկ ուրիշին ավելի շատ քան քեզ, դու հատուկ տեղ ես գրավում իմ սրտում…

Եթե կարող ես դիմացի և քարոզ մի կարդա։ Դրա փոխարենը կարեկցանք ցույց տուր և քո երեխան կկիսվի իր զգացմունքներով։ Դրանք կարող են լինել այնպիսի զգացմունքներ, որոնց մասին դու լսել չես ուզում – ջղայնություն, նախանձ։ Սակայն դրանք կօգնեն քո երեխային հանգստանալ և թույլ կտան քեզ հասկանալ թե ինչու է նա իրեն այդպես զգում։

8. Հենց դուք երկուսդ էլ հանգիստ եք և կապված եք զգում, սովորեցրու: Հիշեցրու երեխային, որ դու միշտ պատրաստ ես լսել նրա զգացմունքների մասին, սակայն նա պետք է սովորի կառավարել իրեն։ Մշակիր որևէ միջոց երեխայիդ հետ, որը կօգնի կարգավորել այդպիսի իրավիճակը ապագայում: Ես գիտեմ դու այնքան գժված /բարկացած/ էիր, բայց ես թույլ չեմ տա քեզ հարվածել եղբորդ, ես գիտեմ, թե ինչ է նշանակում այդպես խելագարված զգալ: Ի՞նչ կարող ես անել հաջորդ անգամ հարվածելու փոխարեն: Օգտագործե՞լ բառերդ: Այո: Ուրի՞շ ինչ: Մտածու՞մ ես կարող ես ինձ կանչել օգնության: Գետնին խփիր ոտքդ: Հիանալի է: Արի փորձենք դա:

9. Կանխարգելելը լավագույն դեղամիջոցն է: Պահիր քո համբերության բաժակը կիսով լի, այլապես  մի փոքր քայլ քո երեք տարեկանի կողմից և դու կսկսես գոռալ։  Հավատարիմ ընկերոջդ հետ խոսիր դաստիարակության փորձությունների մասին: Անջատիր համակարգիչը և շուտ գնա քնելու: Ամենօրյա հնարավորություններ ստեղծիր ծիծաղելու երեխաներիդ հետ: ՓՈՐՁԻՐ ՊԱՐԶԱՊԵՍ ԲԱՎԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՃԱՌԵԼ ՔՈ ԵՐԵԽԱՅԻՆՙ ՆՈՒՅՆԻՍԿ ՈՂՋ ՔԱՈՍԻ ԵՎ ԽԱՌՆԱՇՓՈԹԻ ՄԵՋ:

10. Կեղծավորություն արա։ Ի՞նչ եթե դու զգաս, որ դու արդեն գոռում ես, նախքան կկարողանաս կանգնեցնել քեզ: Այն պահին, հենց կզգաս դա, պարզապես կանգնիր /դադարեցրու գոռալ/: Թեկուզ կես նախադասությունից: Փակիր բերանդ: Դու չես խայտառակում քեզ, դու ցուցաբերում ես ինքնավերահսկողության տեսակ, որ կուզենայիր քո երեխան սովորեր: Եթե դու այսպես անես ամեն անգամ, ուշ թե շուտ դու կկարողանաս կանգնեցնել քեզ, նախքան դու կսկսես գոռալ: Դու կսկսես դառնալ այնպիսի ծնող, ով երբեք չի գոռում:

Հե՞շտ է: Ոչ:

Հնարավո՞ր է: Անշուշտ:

Ես այստեղ կլինեմ քեզ ծափահարելու համար:

 

ERMA BOMBECK

http://www.ahaparenting.com/blog/When_Your_Child_Makes_You_Want_To_Scream

Թարգմանեց Շուշան Սևոյանը

Երեխաս գլուխը հարվածել է. ի՞նչ անել (0-3 տարեկան)